Điều trị bệnh viêm tai giữa ứ dịch

Bệnh viêm tai giữa ứ dịch nếu để lâu hoặc không được điều trị đúng hướng sẽ gây ảnh hưởng đến thính lực và sức khỏe nói chung. Do vậy, điều trị viêm tai giữa ứ dịch sao cho hiệu quả là mối quan tâm của nhiều bệnh nhân. Bài viết sẽ phân tích viêm tai giữa ứ dịch và các chú ý để điều trị hiệu quả căn bệnh này.

Viêm tai giữa ứ dịch là gì?

Viêm tai giữa ứ dịch là một dạng của bệnh lý viêm tai giữa. Bệnh thường gặp ở trẻ em từ 1 – 3 tuổi với biểu hiện dịch (dạng lỏng hoặc keo) ứ đọng ở phía trong hòm tai. Bệnh không gây nguy hiểm tới tính mạng tiến triển âm thầm và ít kèm theo triệu chứng. Nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách sẽ làm mất khả năng thính lực ở người bệnh.

Thống kê của Viện Y tế và chăm sóc sức khỏe Quốc gia Anh năm 2015 cho thấy: Cứ khoảng 5 trẻ em có độ tuổi trên dưới 24 tháng tuổi thì sẽ có 1 bé bị viêm tai giữa ứ dịch. Và cứ 10 trẻ em thì có 8 bé bị viêm tai giữa ứ dịch ít nhất một lần cho tới khi chúng được 10 tuổi.

Viêm tai giữa ứ dịch là một một giai đoạn của viêm tai giữa

Viêm tai giữa ứ dịch là một một giai đoạn của viêm tai giữa

Nguyên nhân gây viêm tai giữa ứ dịch

Viêm tai giữa ứ dịch là giai đoạn thứ 2 của viêm tai giữa nên bệnh thường gây ra bởi những nguyên nhân sau: 

Do tắc vòi nhĩ

Vòi nhĩ bị bít tắc là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm tai giữa ứ dịch. Tình trạng này có thể tồn tại dưới dạng tắc vòi nhĩ chức năng, tắt vòi nhĩ cơ học hoặc cả hai. 

Ở trẻ nhỏ, sụn vòi ở trẻ mềm làm hoạt động mở vòi khó khăn, cơ căng màn hầu ở trẻ cũng hoạt động kém hiệu quả hơn người lớn. Khi vòi nhĩ bị tắt sẽ dẫn đến mất không khí trong hòm tai dẫn đến áp lực âm tính, ngăn cản quá trình thoát dịch từ tai giữa gây tụ dịch sau màng nhĩ, dịch thấm trong trường hợp này vô trùng. Do vậy, trẻ thường bị viêm tai giữa ứ dịch.

Do vi khuẩn, virus

Viêm tai giữa ứ dịch có thể là hậu quả của viêm nhiễm đường hô hấp trên. Khoảng 65-78% bệnh nhân bị viêm tai giữa ứ dịch có nhiễm khuẩn hô hấp trên những ngày trước đó. Các  vi khuẩn thường gặp là Staphylococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Diphteroides,… Một số virus gây bệnh thường gặp là virus cúm, herpes, coxsackie b4, adenovirus,…

Do dị ứng

Một số người có cơ địa dị ứng nên khi tiếp xúc với các dị nguyên cơ thể sẽ bị kích ứng. Dị ứng có thể làm phù nề, tăng tiết dịch nhầy và dị sản lớp biểu bì mô. Từ đó tăng nguy cơ tắc vòi nhĩ, gây ứ đọng trong vòm tai.

Trẻ em đi máy bay có thể bị viêm tai giữa do thay đổi áp suất đột ngột

Trẻ em đi máy bay có thể bị viêm tai giữa do thay đổi áp suất đột ngột

Do đi máy bay, lặn biển

Khi thay đổi độ cao đột ngột, áp suất không khí được cân bằng ở 2 mặt màng nhĩ. Nếu bạn có chức năng vòi nhĩ kém, không mở thường xuyên và đủ rộng để cân bằng sự thay đổi áp suất thì sẽ có cảm giác bị đầy tai, nghe kém, thậm chí chảy dịch…

Thường xảy ra cho viêm tai giữa xung huyết không được điều trị khỏi và dễ dẫn tới viêm tai giữa vỡ mủ nếu không được xử trí kịp thời.

Cách chẩn đoán viêm tai giữa ứ dịch

Điều trị bệnh viêm tai giữa ứ dịch nhằm 3 mục đích: phục hồi lại thính lực; ngăn chặn sự tiến triển đến bệnh lý mạn tính; ngăn ngừa các viêm tai giữa cấp tái phát và biến chứng. Để đạt những mục đích này, tùy thuộc vào tình trạng bệnh lý cụ thể mà người bệnh có thể được điều trị nội khoa hoặc ngoại khoa.

Trước đó, bệnh nhân cần đi khám để được chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh lý bằng cách:

  • Hỏi bệnh sử
  • Thăm khám kỹ màng nhĩ, nhĩ lượng (một xét nghiệm bắt buộc trong chẩn đoán viêm tai giữa ứ dịch)
  • Soi tai bằng dụng cụ chuyên dụng 
  • Làm các xét nghiệm cận lâm sàng nếu cần thiết

Khi có được những kết luận chính xác, bệnh nhân có thể được chỉ định điều trị nội khoa và ngoại khoa tùy thuộc bệnh sử và cơ địa từng người.

Chẩn đoán chính xác tình trạng viêm tai giữa giúp đưa ra hướng điều trị phù hợp

Chẩn đoán chính xác tình trạng viêm tai giữa giúp đưa ra hướng điều trị phù hợp

Các phương pháp điều trị hiệu quả

Điều trị bệnh bằng các phương pháp Tây y

Phương pháp Tây y là phương pháp chủ yếu tập trung vào chữa trị các triệu chứng của bệnh để người bệnh cảm giác thoải mái, dễ chịu. Tùy vào từng mức độ của bệnh, các bác sĩ sẽ cân nhắc áp dụng một số biện pháp sau:

Giám sát, theo dõi

Trong hầu hết các trường hợp, phần dịch tích tụ sau màng nhĩ sẽ tự khỏi trong vòng 3 – 5 tuần. Vì vậy bác sĩ sẽ không cần điều trị cấp tính mà chỉ giám sát bệnh trong thời gian này.

Uống thuốc

Nếu người bệnh bị viêm tai giữa ứ dịch so nhiễm trùng đường hô hấp trên, các bác sĩ sẽ chỉ định bạn sử dụng kháng sinh để ngăn chặn tình trạng viêm nhiễm lan rộng. Các loại thuốc thường dùng là: thuốc kháng sinh, glucocorticoids (cả dạng uống và dạng xịt), kháng histamin, chống viêm, phù nề, thuốc hạ sốt… đồng thời kết hợp với điều trị mũi họng.

Đặt ống thông khí màng nhĩ

Đây là thủ thuật đặt một ống thông khí nhỏ giữa tai ngoài và tai giữa nhằm tạo ra một lỗ thủng ở màng nhĩ để dẫn dịch ra ngoài. Khi tháo ống thì lỗ thủng màng nhĩ cũng liền lại nhanh chóng. Thính giác của người bệnh sẽ được phục hồi sau khi dịch chảy ra ngoài. Các ống thông tai thường tự rớt sau 6 tháng hoặc 1 năm. Nếu ống không tự rơi ra, cần thực hiện phẫu thuật gỡ ống thông khỏi màng nhĩ.

Phẫu thuật đặt ống thông nhĩ tại bệnh viện Thu Cúc

Phẫu thuật đặt ống thông nhĩ tại bệnh viện Thu Cúc

Thổi bóng bơm vòi nhĩ otovent

Thổi bóng bơm vòi nhĩ otovent là phương pháp điều trị dùng quả bóng nhỏ để trẻ thổi nó bằng mũi. Khi thổi bóng otovent sẽ tác động một lực làm mở ống vòi nhĩ giúp dịch ứ đọng từ tai thoát ra theo đường mũi.

Đây là phác đồ cải thiện triệu chứng bệnh rất an toàn, tự nhiên và hạn chế các nhu cầu chỉ định dùng thuốc hay phẫu thuật. 

Phẫu thuật cắt bỏ VA

Nếu trẻ bị viêm mô bạch huyết (VA), bác sĩ có thể đề nghị cắt bỏ các mô này. Bởi lẽ trong một số trường hợp, cắt bỏ VA có thể giúp điều trị viêm tai giữa ứ dịch, có mủ.

Lưu ý: 

  • Các phương pháp trên cần phải được chỉ định và thực hiện bởi các bác sĩ chuyên khoa Tai mũi họng.
  • Người bệnh không nên tự ý mua và sử dụng thuốc kháng sinh trị viêm tai giữa ứ dịch khi không có hướng dẫn của bác sĩ
  • Sử dụng thuốc uống một thời gian khoảng 7 – 10 ngày mà không thấy hiệu quả thì nên ngưng sử dụng, đi tái khám để thay đổi phương pháp điều trị.

Chữa viêm tai giữa ứ dịch bằng mẹo dân gian

Bên cạnh việc chữa bệnh bằng các phương pháp Tây y, bạn có thể áp dụng những mẹo dân gian để chữa trị viêm tai giữa ứ dịch bằng phèn chua, rau diếp cá.

Điều trị viêm tai giữa bằng Đông y

Sử dụng các loại thảo dược có nguồn gốc tự nhiên, chữa viêm tai giữa bằng đông y thường khá an toàn, ít khi gây ra tác dụng phụ. Tuy nhiên cần kiên trì mới có hiệu quả. Dưới đây là một số bài thuốc bạn có thể tham khảo và tự áp dụng tại nhà:

Bài thuốc 1: Sử dụng ý dĩ, chi tử, trạch tả, ngưu bàng, long đơm thảo, sài hồ, mộc thông (mỗi vị 12g), 6g thương truật, 4g cam thảo, 8g quy đầu và 16g sinh địa. Thuốc mang đi sắc với 1,5 lít nước. Đun sôi tới khi cạn còn chừng 3 bát nước thì tắt bếp. Mỗi ngày dùng 1 thang và uống thành 3 bữa trong ngày.

Bài thuốc 2:

Chuẩn bị xa tiền tử 12g, long đởm thảo 12g, mộc thông 12g, hoàng cầm 12g, trạch tả 12g, sinh địa 12g, đương quy 8g và cam thảo 4g. Sắc uống ngày 1 tháng.

Dù sử dụng phương pháp nào thì bạn cũng cần lựa chọn cơ sở uy tín để đảm bảo việc điều trị bệnh mang lại hiệu quả và an toàn.

Viêm tai giữa ứ dịch bao lâu thì khỏi?

Viêm tai giữa ứ dịch có rất nhiều diễn biến khác nhau. Thông thường, bệnh có thể tự khỏi trong từ 10-20 ngày hoặc sau khi được điều trị đúng, khả năng nghe được phục hồi. Tuy nhiên trong một số trường hợp, mặc dù đã được điều trị đúng theo phác đồ nhưng viêm tai vẫn tái phát. Viêm tai giữa có thể bị bội nhiễm gây biến chứng viêm tai giữa ứ mủ mạn tính, gây thủng màng tai, ứ dịch kéo dài.

Vì vậy điều trị sớm và đúng hướng là vô cùng quan trọng.

Thường xuyên vệ sinh tai giúp ngăn ngừa bệnh viêm tai giữa ở trẻ

Thường xuyên vệ sinh tai giúp ngăn ngừa bệnh viêm tai giữa ở trẻ

Làm sao để phòng ngừa viêm tai giữa ứ dịch? 

Viêm tai giữa hoàn toàn có thể phòng tránh nhờ các biện pháp chăm sóc và bảo vệ tích cực:

Đối với trẻ nhỏ:

  • Cho trẻ bú mẹ trong 6 tháng đầu đời
  • Vệ sinh tai thường xuyên và đúng cách
  • Không cho trẻ uống sữa hoặc uống nước trong khi nằm ngửa
  • Thường xuyên rửa tay, vệ sinh cho trẻ và cả đồ chơi của chúng
  • Không cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá, khói bụi, nơi ô nhiễm…
  • Tiêm vacxin phòng dịch theo quy định về bệnh phổi và cúm sẽ giúp giảm nguy cơ bị viêm tai giữa ứ dịch.

Đối với người lớn:

  • Đeo khẩu trang trước khi ra đường hoặc trong khoảng thời gian làm các công việc bụi bặm.
  • Vệ sinh nhà cửa, đồ đạc thường xuyên, sạch sẽ
  • Sử dụng máy lọc không khí để giữ cho không khí sạch nhất có thể
  • Sau khi đi bơi, lặn biển nên vệ sinh tai bằng cách dùng bông thấm nước; dùng nước muối sinh lý để làm sạch họng và mũi…
  • Hạn chế tiếp xúc và sử dụng các thực phẩm khiến cơ thể dị ứng như hải sản, lông chó mèo…

Liên hệ ngay hotline 1900558896 để được tư vấn hỗ trợ giải đáp thắc mắc bệnh viêm tại giữa ở trẻ và đăng ký khám chữa bệnh Tai – Mũi Họng với bác sĩ chuyên khoa giỏi.

 

Có 3 bình luận bài “Điều trị bệnh viêm tai giữa ứ dịch

  1. Chu Trung Dũng viết:

    Bác sĩ ơi em bị viêm tai giữa ứ dịch vậy em đá bóng được không ạ

    1. Chào em Chu Trung Dũng!

      Em bị viêm tai giữa vẫn có thể tham gia hoạt động thể dục thể thao bình thường, và em có thể đá bóng được, tuy nhiên mình cần chú ý là nên bảo vệ vùng tai, tránh va đập khi chơi thể thao, của em là đá bóng nên cần tránh để bóng va đập vào bên vùng tai bị viêm, đồng thời sau khi hoạt động nhiều em nên chú ý vệ sinh tai sạch sẽ, nên đi khám để bác sĩ chuyên khoa sẽ thăm khám kỹ màng nhĩ, nhĩ lượng, soi tai kiểm tra và từ đó có thể tư vấn phương pháp điều trị viêm tai giữa ứ dịch thích hợp nhất cho em, em có thể qua bệnh viện Thu Cúc khám và điều trị bệnh này.

      Chúc em sức khỏe!

  2. phan nguyet viết:

    Bác sĩ ơi cho cháu hỏi, cháu đi khám thì họ bảo cháu bị viêm xoang cấp + thanh tai ứ dịch, gio cháu đang dc hút dịch ở xoang và uong thuốc, nhưng tai cháu vẫn bii ù 2 bên và thường hay bị đau về sáng sớm, hiện cháu dang dieu trị được 3 hôm, tai cháu như thế có phải lam gi ko ạ

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *