Bệnh lý viêm amidan giải đáp bệnh từ A – Z

Viêm amidan là một trong những bệnh đặc biệt phổ biến, nhất là với đối tượng trẻ nhỏ. Chính vì bệnh rất hay gặp mà nhiều người có tâm lý chủ quan, coi nhẹ mà không biết rằng viêm ammidan không được xem xét điều trị đúng cũng có thể gây những biến chứng khó lường, ảnh hưởng rất nhiều đến sinh hoạt người bệnh. Vậy vì sao lại bị viêm amidan, biểu hiện viêm amidan như thế nào, viêm amidan có cần điều trị không, điều trị bằng cách nào…? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp mọi thắc mắc trên cho bạn đọc.

Hiểu như thế nào về viêm amidan?

Amidan bị viêm và sưng lớn

Amidan bị viêm và sưng lớn

Amidan là một trong những khối bạch huyết thuộc vòng Waldeyer của vùng họng, thực hiện chức năng như hàng rào miễn dịch bảo vệ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Do nằm ở vị trí ngã tư đường ăn và đường thở cùng với cấu trúc có nhiều khe hốc là nơi vi khuẩn dễ trú ẩn, phát triển và gây bệnh.

Amidan lúc sinh ra trẻ đã có, là tổ chức bình thường của con người, chúng phát triển ở giai đoạn trẻ nhỏ thiếu nhi, teo nhỏ dần ở người lớn. Viêm amidan gặp nhiều nhất ở lứa tuổi 6 – 18 tuổi. Nhiều nghiên cứu cho biết có đến khoảng 30% dân số nước ta bị viêm amidan và VA.

Nguyên nhân gây viêm amidan là gì?

Theo nhận định của các chuyên gia, có 3 nguyên nhân chính gây viêm amidan đó là:

  • Viêm nhiễm: do bị lạnh các vi khuẩn và vi rút có sẵn ở mũi họng gây bệnh; sau các bệnh nhiễm khuẩn lây qua đường hô hấp như cúm, sởi, ho gà…
  • Tạng bạch huyết: có một số trẻ tạng bạch huyết phát triển mạnh, nhiều hạch ở cổ, ở họng quá phát rất dễ bị viêm nhiễm, tạo điều kiện thuận lợi cho viêm amidan
  • Cấu trúc và vị trí amidan có nhiều khe hốc, ngã tư đường ăn, đường thở dễ cho yếu tố gây bệnh là vi khuẩn vi rút xâm nhập

Ngoài ra, có một số yếu tố tạo điều kiện thuận lợi cho viêm amidan tiến triển là thời tiết thay đổi đột ngột (lạnh đột ngột, độ ẩm cao…), ô nhiễm môi trường do bụi khí, vệ sinh kém, sức đề kháng kém, sâu răng, viêm lợi…

Phân loại viêm amidan

Có thể bình thường bạn chỉ quan tâm con bị viêm amidan hay bản thân mình bị viêm amidan mà ít để ý nó là dạng viêm amidan nào. Tuy nhiên, phân loại viêm amidan là một trong những yếu tố quyết định đến hướng điều trị bệnh, xem xét bệnh đang diễn tiến mức độ nặng nhẹ ra sao…

Viêm amidan được chia thành 2 thể là viêm amidan cấp tính và viêm amidan mạn tính.

  • Viêm amidan cấp tính là viêm sung huyết hoặc xuất tiết có mủ của amidan khẩu cái, thường do vi rút hoặc vi khuẩn gây nên, thường xảy ra ở trẻ em và thanh thiếu niên.
  • Viêm amidan mạn tính là hiện tượng viêm đi viêm lại của amidan, rất hay gặp ở thanh thiếu niên. Viêm amidan chủ yếu tồn tại ở thể quát phát hay thể xơ teo.

Viêm amidan có biểu hiện như thế nào?

Tùy thuộc từng thể bệnh, là viêm amidan cấp hay viêm amidan mạn tính mà biểu hiện bệnh viêm amidan của mỗi người sẽ khác nhau.

Sốt là một trong những biểu hiện viêm amidan thường gặp ở trẻ

Sốt là một trong những biểu hiện viêm amidan thường gặp ở trẻ

Biểu hiện viêm amidan cấp tính
  • Triệu chứng toàn thân: cảm giác rét, sốt có thể lên đến 38 – 39 độ C toàn thân có hội chứng nhiễm trùng, người bệnh cảm thấy mệt mỏi, chán ăn…
  • Người bệnh nuốt đau, nuốt vướng, khô rát, nóng trong họng, thở khò khè, ngáy to, ho từng cơn có đờm nhầy, khàn tiếng
  • Khám bác sĩ thấy miệng khô, lưỡi trắng, toàn bộ niêm mạc đỏ rực và xuất tiết trong, amidan sưng to và đỏ có thể kèm các triệu chứng đi kèm như chảy mũi, ho, khàn tiếng
  • Amidan có thể có những chấm mủ trắng hoặc mảng bựa trắng
Biểu hiện viêm amidan mạn tính
  • Người bệnh gầy yếu, da xanh, sốt vặt
  • Ngứa rát họng, nuốt vướng, hơi thở có mùi khó chịu do chất mủ trong hốc amidan, ho khan, thở khò khè, ngáy to
  • Khám thấy amidan sưng to, niêm mạc họng đỏ, trụ trước đỏ sẫm, trong các hốc có ít mủ trắng (amidan quá phát); amidan nhỏ, bề mặt gồ ghề, chằng chịt xơ hóa, bề mặt có những chấm mủ nhỏ, ấn vào có thể thấy mủ chảy ra từ hốc

Viêm amidan có cần điều trị không?

Viêm amidan có nhất thiết phải điều trị không là câu hỏi băn khoăn của rất nhiều người bởi thực tế có không ít trường hợp để bệnh “tự đến, tự đi”. Thực tế, viêm amidan có nhiều nguyên nhân khác nhau và qua thăm khám xác định nguyên nhân gây bệnh mà bác sĩ có hướng điều trị phù hợp nhất.

Những trường hợp viêm amidan do vi rút, thường sau 4 – 5 ngày là bệnh tự khỏi mà không cần dùng thuốc kháng sinh. Bác sĩ có thể cho bệnh nhân dùng thuốc hạ sốt, giảm ho theo cân nặng khi bệnh nhân sốt cao. Đối với những trường hợp viêm amidan do vi khuẩn, ngoài việc dùng thuốc hạ sốt, giảm ho, súc miệng… bệnh nhân cũng cần dùng thuốc kháng sinh điều trị để phòng biến chứng áp xe tại chỗ, viêm tai…

Điều trị viêm amidan ra sao?

Điều trị thuốc

Một số loại thuốc có thể được chỉ định gồm thuốc kháng viêm, giảm đau, hạ sốt, thuốc làm lỏng chất nhầy, giảm ho. Bệnh nhân nên kết hợp với nhỏ mũi, súc họng nước muối ấm, dung dịch sát khuẩn, nghỉ ngơi, dinh dưỡng đầy đủ.

Phẫu thuật cắt amidan
Phẫu thuật cắt amidan là một trong những hướng điều trị amidan mạn tính thường được bác sĩ cân nhắc. Mục đích của phẫu thuật là loại bỏ 2 amidan khẩu cái bị viêm của người bệnh.
Phẫu thuật cắt amidan bằng dao plasma tại Bệnh viện Thu Cúc

Phẫu thuật cắt amidan bằng dao plasma tại Bệnh viện Thu Cúc

Trường hợp nào bạn cần phải phẫu thuật cắt amidan?

Cắt amidan được xem xét chỉ định trong các trường hợp sau:

  • Viêm amidan mạn tính tái phát nhiều lần trong năm, trên 5 lần, điều trị tích cực nội khoa không có tác dụng
  • Amidan quá phát gây khó ăn, nuốt vướng, ngủ ngáy, ngưng thở khi ngủ
  • Viêm amidan gây các biến chứng tại chỗ như áp xe quanh amidan, viêm tấy quanh amidan…
  • Amidan gây các biến chứng viêm tai giữa, viêm xoang, viêm thanh khí phế quản…
Trường hợp nào không đủ điều kiện cắt amidan?

Trường hợp bệnh nhân có rối loạn đông máu, cao huyết áp, suy tim, suy thận… sẽ không đủ điều kiện phẫu thuật. Các trường hợp bệnh nhân đang có viêm họng cấp tính, biến chuyển áp xe amidan, viêm mũi, viêm xoang, khi đang có biến chứng viêm amidan thì phải điều trị ổn định mới được phẫu thuật.

Có chỉ định cắt amidan nhưng không cắt có sao không?

Không ít phụ huynh lo ngại con còn nhỏ không dám cho động dao kéo cắt amidan hay bản thân người bệnh lớn nhiều khi cũng băn khoăn về quyết định có cắt hay không vì nhiều lý do khác nhau và có không ít trường hợp dù có chỉ định bác sĩ nhưng người bệnh vẫn không tiếp nhận điều trị.

Theo ý kiến của các bác sĩ, nếu có chỉ định cắt amidan mà bệnh nhân không tiếp nhận điều trị sẽ rất nguy hiểm bởi bệnh có thể tiếp diễn và gây biến chứng khó lường, đặc biệt với đối tượng trẻ em.

Một số biến chứng viêm amidan thường gặp là:

  • Biến chứng tại chỗ: áp xe quanh amidan, viêm tấy amidan
  • Biến chứng gần: viêm thanh khí phế quản, viêm mũi, viêm xoang, viêm tấy, áp xe thành họng…
  • Biến chứng xa: viêm thận, viêm khớp, viêm tim, nhiễm trùng huyết
  • Biến chứng toàn thân: hội chứng ngưng thở khi ngủ ở trẻ
  • Amidan quá phát ảnh hưởng đến giọng nói, nuốt, phát âm
Nên lựa chọn phương pháp cắt amidan nào để ít đau nhất?

Hiện nay, có nhiều phương pháp cắt amidan như cắt amidan bằng dao điện, dao coblator và dao plasma…Trong đó, phẫu thuật cắt amidan bằng dao plasma là phương pháp cắt amidan ưu việt nhất tại thời điểm hiện tại. Đây là phương pháp sử dụng sóng năng lượng từ tần số radio để phá hủy các mô bị viêm với nhiệt độ phù hợp, không gây bỏng, ít đau, gần như không chảy máu, không ảnh hưởng đến các mô lành xung quanh, giảm ngắn quá trình lưu viện. Nếu không có vấn đề gì đặc biệt sau mổ, người bệnh có thể được xuất viện sau khoảng 24 giờ.

Một số ưu điểm nổi bật của cắt amidan bằng dao plasma:

  • Thời gian thực hiện nhanh: khác với phương pháp truyền thống, cắt amidan có thể kéo dài đến 1 giờ đồng hồ, cắt amidan bằng dao plasma chỉ thực hiện trong 30 – 45 phút do lưỡi dao plasma dẹt và thiết diện mỏng nên thao tác cắt, đốt nhanh hơn
  • Ít đau, gần như không chảy máu: dao plasma có thể cắt, đốt cầm máu dễ dàng ngay trong khi mổ, giảm thiểu tối đa nguy cơ chảy máu, giúp người bệnh gần như không cảm thấy đau đớn
  • Ít xâm lấn, tổn thương nhỏ: so với dao điện có nhiệt lượng 250 – 300 độ C rất dễ gây bỏng sâu thì dao plasma lại chỉ có mức nhiệt khoảng 65 – 90 độ C mà vẫn đảm bảo loại bỏ triệt để ổ viêm amidan, không ảnh hưởng đến các mô lành kế cận
  • Đảm bảo an toàn cho người bệnh: phương pháp mổ này cho bác sĩ khả năng quan sát tốt vùng phẫu trường hẹp, đảm bảo ca phẫu thuật thành công
Cần lưu ý gì trước và sau phẫu thuật amidan?
  • Trước phẫu thuật: trong vòng 7 – 10 ngày trước phẫu thuật không cho trẻ dùng các thuốc chống viêm không steroid, trừ khi có chỉ định của bác sĩ; tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về thời gian cuối cùng được ăn; thông báo với bác sĩ tất cả các loại thuốc trẻ dùng trong vòng 10 ngày trước phẫu thuật, với trẻ nhỏ cần tạo tâm lý thư giãn cho con.
  • Sau phẫu thuật: sau cắt amidan người bệnh cần có một khoảng thời gian để hồi phục. Trong thời gian này, người bệnh cần chú ý đến chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng.

Chăm sóc cho bệnh nhân viêm amidan

Chế độ sinh hoạt
  • Người bệnh bị viêm amidan, đặc biệt là sau phẫu thuật cần được tạo điều kiện để nghỉ ngơi, tránh lao động nặng, vận động nhẹ nhàng, đi ngủ đúng giờ
  • Thực hiện tốt chế độ sinh hoạt theo tư vấn cụ thể của bác sĩ điều trị
  • Tuân thủ đúng lộ trình điều trị, tránh tình trạng bỏ thuốc, tự ý dùng thuốc không theo chỉ định
Chế độ dinh dưỡng

Chế độ dinh dưỡng có ý nghĩa quan trọng với người bệnh viêm amidan, đặc biệt với trường hợp sau phẫu thuật.

Thực phẩm nên ăn:
  • Nước ép hoa quả có chứa vitamin giúp tăng cường hệ miễn dịch cơ thể
  • Các loại thức ăn mềm như cháo, súp dễ ăn và giàu dinh dưỡng
  • Rau xanh nấu chín kĩ
Thực phẩm nên tránh:
  • Rượu, thuốc lá, các đồ uống có ga, chất kích thích
  • Các đồ ăn cứng, khô
  • Đồ ăn lạnh
  • Đồ ăn nóng, chiên rán nhiều dầu mỡ…
  • Đồ ăn tái

Phòng viêm amidan như thế nào?

  • Tích cực vận động, rèn luyện thân thể, đảm bảo chế độ dinh dưỡng tốt đa dạng các loại thực phẩm ăn hàng ngày để tăng sức đề kháng cho cơ thể, đảm bảo thể trạng tốt nhất, tăng sức chống đỡ của cơ thể
  • Tránh xa môi trường có khói thuốc
  • Vệ sinh mũi họng thường xuyên, đúng cách như nhỏ nước mũi, súc miệng nước muối nhạt
  • Tránh sử dụng các đồ ăn lạnh, ra vào phòng điều hòa đột ngột
  • Giữa ấm khi thời tiết chuyển lạnh
  • Đeo khẩu trang khi đi đường để giảm tiếp xúc với khói bụi, ô nhiễm
Khi có biểu hiện viêm amidan, hãy đến bệnh viện có chuyên khoa để được thăm khám

Khi có biểu hiện viêm amidan, hãy đến bệnh viện có chuyên khoa để được thăm khám

Như đã đề cập ở trên, viêm amidan không được xem xét điều trị đúng có thể gây những biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe, sinh hoạt người bệnh. Vì vậy, khi có biểu hiện bệnh bạn chớ chủ quan mà hãy đến bệnh viện có chuyên khoa để thăm khám và điều trị sớm, tránh để bệnh tái phát kéo dài gây biến chứng không đáng có.

Bị viêm amidan nên đi khám ở đâu?

Hiện nay, có nhiều bệnh viện khám và điều trị viêm amidan, cả các bệnh viện công và bệnh viện tư. Là một trong những bệnh viện đi đầu trong ứng dụng công nghệ phẫu thuật cắt amidan bằng dao plasma hiện đại, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc đã nhận được sự tin tưởng của đông đảo khách hàng đến thăm khám.

 

Ưu điểm khi khám, phẫu thuật cắt amidan tại Bệnh viện Thu Cúc:

  • Bệnh viện có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giỏi, nhiều năm kinh nghiệm. Trường hợp có chỉ định phẫu thuật bệnh nhân hoàn toàn có thể chọn bác sĩ theo yêu cầu
  • Trang thiết bị y tế hiện đại phục vụ tốt nhất cho chẩn đoán và điều trị bệnh
  • Bệnh viện có trang bị hệ thống phòng mổ vô khuẩn một chiều, đảm bảo phẫu thuật an toàn
  • Môi trường khám bệnh tại viện thân thiện tạo tâm lý thoải mái cho khách hàng
  • Đặt lịch hẹn khám nhanh chóng, tiết kiệm thời gian
  • Thanh toán bảo hiểm theo quy định, tiết kiệm tối đa chi phí và đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho khách hàng.
Lý do bạn nên chọn Bệnh viện Thu Cúc
Bác sĩ giỏi trực tiếp phẫu thuật - Được chọn bác sĩ.

Bác sĩ giỏi trực tiếp phẫu thuật - Được chọn bác sĩ.

ĐThanh toán bảo hiểm - Bảo hiểm bảo lãnh.

Thanh toán theo bảo hiểm
- Bảo hiểm bảo lãnh.

Phẫu thuật tại phòng mổ vô khuẩn một chiều

Phẫu thuật tại phòng mổ
vô khuẩn một chiều

Trang thiết  bị y tế và kỹ thuật mổ hiện đại

Trang thiết bị y tế và
kỹ thuật mổ hiện đại

Sắp xếp lịch mổ nhanh chóng

Sắp xếp lịch mổ
nhanh chóng

Chăm sóc hậu phẫu chu đáo

Chăm sóc hậu phẫu
chu đáo

Lưu ý: BV có hỗ trợ đặt phòng cho khách hàng ở tỉnh xa, liên hệ 1900558896 để biết chi tiết.
Đặt lịch khám và phẫu thuật
để nhận chính sách tốt nhất